De crisiscommunicatie van Belgisch justitieminister Koen Geens

door | mei 13, 2019 | Crisiscommunicatie

Na de gruwelijke moord op de jonge Vlaamse vrouw Julie Van Espen stond de Belgische minister van Justitie in het middelpunt van een mediastorm. Wat hij goed en welgemeend deed was zijn medeleven betuigen richting de familie, vrienden en kennissen van het slachtoffer. Maar goede crisiscommunicatie is meer dan medeleven betuigen… In dit filmpje leg ik uit hoe minister Geens zich volgens mijn overtuiging een stuk beter uit de slag had kunnen trekken.

De wereld draait door, ook zonder Matthijs van Nieuwkerk

De wereld draait door, ook zonder Matthijs van Nieuwkerk

door | mei 8, 2019 | Communicatie

Matthijs van Nieuwkerk hield stevig zijn kaken op elkaar tijdens de mediadiscussie over zijn verdiensten bij ‘De Wereld Draait Door’ en dat is slim van hem. Ook in de media geldt vaak dat je moet stilzitten als je geschoren wordt. Daarnaast ben ik er vrij zeker van dat Matthijs heel goed beseft dat de wereld ook wel zonder hem doordraait. Het kerkhof ligt immers vol met mensen die dachten dat ze ooit onmisbaar waren. Maar wat ik vooral in deze discussie heb gemist is dat mensen als Matthijs veel te weinig doorstromen. Nieuwe en goede talenten krijgen zo bij de NPO veel te weinig kans.

 

Balkenendenorm geldt ook voor Matthijs van Nieuwkerk

Ooit hebben we in dit land met elkaar afgesproken dat mensen die uit de overheidsruif betaald worden niet meer mogen verdienen dan de zogenaamd Balkenendenorm. Momenteel is dat bijna 230.000 EUR. Het probleem is echter dat het salaris van Matthijs hier fors boven zit. Als het verlaagd zou worden naar de Balkenendenorm dan zou het wel eens kunnen zijn dat Matthijs de handdoek in de ring zou kunnen gooien. Maar gelukkig deed de bevoegde minister Slob wat hij moest doen: De Balkenendenorm geldt ook voor Matthijs van Nieuwkerk!

De VARA komt niet alleen op voor de minderbedeelden…

Het pleit voor de VARA-directie om voor zijn mensen te gaan staan. Maar de VARA, is van huis uit toch een omroep die moet opkomen voor de minderbedeelden en daarvan lijkt mij toch geen sprake als je jaarlijks enkele tonnen op je bankrekening kan laten bijschrijven. Dan hebben we het nog niet eens gehad over de schnabbels van Matthijs. Via zijn agent kun je hem inhuren als dagvoorzitter. Ook heb ik vernomen dat hij via het productiehuis van College Tour, dat voorheen door Toine Huys werd gepresenteerd, een rijkelijke vergoeding krijgt.

De NPO heeft Matthijs van Nieuwkerk groot gemaakt

Alles bij elkaar optellend zal Matthijs allang hebben uitgerekend dat hij door al die nevenactiviteiten wel eens meer wegsleept dan hij ooit bij de commerciële omroep zal verdienen. Nu mag hij van mij bijschnabbelen zoveel hij maar wil, zolang hij maar niet betaald wordt door uw en mijn belastinggeld. Hij mag zich in dit verband ook gerust realiseren dat hij kan bijschnabbelen dankzij het feit dat hij zijn naamsbekendheid te danken heeft aan de NPO. Die heeft hem groot gemaakt. Die heeft ervoor gezorgd dat hij een merk, een ‘brand’ is waardoor hij naar hartenlust kan bijschnabbelen.

Mathijs van Nieuwkerk is een vakman

Nu wil ik niks afdingen aan het talent van Matthijs. Hij is gewoon een geweldige vakman. Maar waar ik wel problemen mee heb is dat omwille van de kijkcijfers heel wat ‘oudere jongeren’ blijven zitten waar ze zitten. Denk aan BN-ers als Frits Spits, Felix Meurders, maar ook bijvoorbeeld aan Philip Freriks. Al jaren met pensioen blijft hij gewoon programma’s presenteren als De Slimste Mens en in een documentairereeks over D-day. Dan staat er op je beeldscherm ergens op een strand in Normandië de ene oude knar de andere te interviewen en moet je echt goed kijken wie de echte veteraan is…

Mindere fixatie op kijkcijfers zou NPO helpen

Wat overal geldt, geldt ook voor de NPO. Ook presentatoren moeten niet te lang op één plek blijven zitten. Vernieuwing, vers bloed, nieuwe talenten een kans geven, risico’s durven nemen, kortom meer lef en minder voor de zekerheid en mindere fixatie op de kijkcijfers zou de NPO sieren. Het ligt in ieder geval niet aan een gebrek aan nieuwe talenten. Toen Eva Jinek onlangs met zwangerschapsverlof was, werd zij vervangen door Nadia Moussaid een relatief onbekende. Wat een geweldig talent, wat een geweldige vakvrouw, wat een geweldige talkshow-host. De Balkenendenorm zal ze nog niet betaald krijgen, maar de kijker kreeg met haar wel waar voor zijn belastinggeld. Zo kan het dus ook…

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (http://nlmediatra-ntola.savviihq.com ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland (https://cultuurverschillenbelgienederland.nl )

Dankzij mediatraining beter voorbereid op een journalistieke overval

door | apr 29, 2019 | Mediatraining Algemeen

Hadden we maar goede mediatraining gehad zal menig manager in de jaren negentig gedacht hebben toen journalist Pieter Storms furore maakte met zijn beruchte tv-programma Breekijzer. Het was voor het eerst dat Nederland kennis maakte met het fenomeen van de journalisitieke overval. Het programmaformat was vrij eenvoudig: iemand voelde zich onjuist behandeld door een bedrijf of overheidsinstelling, waarna Storms met draaiende camera bij de ‘boosdoeners’ langs ging om verhaal te halen. Reken maar dat het spraakmakende televisie opleverde en bij ons heel wat nieuwe klanten voor een doorgedreven crisismediatraining. Want heel wat managers wilden plotsklaps weten hoe je je tegen deze vorm van journalistiek het beste kunt wapenen.

Voorkom imagoschade

We zijn nu ruim twintig jaar verder. Je zou denken dat mensen bij bedrijven en instellingen inmiddels zo goed getraind zijn dat ze zich niet meer laten intimideren door een journalist met lastige vragen en een draaiende camera. Maar niets is minder waar. Veel mensen schieten in een kramp en weten zich letterlijk geen houding te geven, om daarna zo’n beetje alles fout te doen wat je in zo’n situatie fout kúnt doen. Met alle imagoschade vandien…

Dwangsom

Kijk eens naar het programma De Zorgwaakhond van Omroep Max. Presentator Jan Slagter was op bezoek bij een vrouw die deels verlamd is geraakt. Al jaren probeert ze voorzieningen te krijgen van haar gemeente, zoals aanpassingen in huis en een nieuwe rolstoel (die inderdaad tot op de draad versleten oogt). Maar de gemeente doet niets. Ook niet als de voorzieningenrechter maant tot actie op straffe van forse geldboetes.

Gezicht als een oorwurm

Slagter stapt daarom met draaiende camera het stadskantoor binnen en krijgt de gemeentesecretaris te spreken. Wat dan volgt, is zacht gezegd ontluisterend. De secretaris ontkent dat de rolstoel versleten is (alsof hij dat weet), jongleert wat met ambtelijke termen en draait, stamelt en flatert er op los. Hij trekt daarbij een gezicht als een oorwurm en vergeet bovendien waar het in deze zaak om draait: een vrouw die om hulp vraagt. En die camera ondertussen maar snorren! Zo leren wij kijkers dat dit gemeentebestuur niet alleen zijn wettelijke zorgplichten schaamteloos verzaakt, maar dat je voor een beetje menselijkheid hier ook al aan het verkeerde adres bent. Terecht? Misschien niet. Maar het kwaad is voor de gemeente dan al geschied. Terwijl dat helemaal niet nodig was geweest…

Regie in eigen handen

Je kunt je namelijk prima voorbereiden op een overval met een draaiende camera! Tijdens onze trainingen oefenen we regelmatig zogenoemde ambush-situaties. We leren mensen hoe te handelen tijdens een onverwachte confrontatie met een tv-ploeg. De essentie is eenvoudig: wie niet kopje onder wil gaan, neemt in zo’n situatie de regie liever zelf in handen.

Over de auteur

Peter van den Assem is sinds 2017 managing partner bij MediaTrainingBenelux. (www.mediatrainingbenelux.com )Hij geeft mediatraining, debattraining en presentatietechniek aan het bedrijfsleven en de politieke wereld.  Voorheen werkte hij als journalist voor ondermeer De Wereldomroep, Radio Rijnmond en als journalist voor de geschreven media, waaronder BN/DeStem. Ook werkte hij als tv-presentator/anchorman voor diverse tv-programma’s. 

Reden stopzetting gescheurde-kleren-campagne Prorail ongeloofwaardig

door | apr 9, 2019 | Crisiscommunicatie

Niet de kritiek van machinisten, familieleden van slachtoffers en nabestaanden heeft Prorail doen besluiten om met de controversiële gescheurde-kleren-campagne te stoppen. Wel het feit dat de reclamecampagne zijn doel heeft bereikt, aldus het bedrijf. Maar wie gelooft die mensen van Prorail nog?

Nauwelijks was de reclamecampagne van Prorail gestart of hij werd alweer stopgezet. Nabestaanden van slachtoffers en machinisten stoorden zich namelijk aan de namaak kapotte kleding van slachtoffers die onder een trein waren terecht gekomen. De zogenaamde ‘victim fashion’ kleding was zo verfomfaaid dat er niet veel verbeeldingskracht voor nodig was om te veronderstellen hoe het zou zijn gesteld met de mensen die in die kleding hadden gezeten

Hoe kon Prorail nabestaanden en machinisten over het hoofd zien?

De campagne heeft zijn doel bereikt, daarom staken we er nu mee. Als Prorail hiermee bedoelt dat de campagne intussen veel bekendheid geniet dan heeft het bedrijf ongetwijfeld een punt. Zowat alle media besteedden er aandacht aan. Ook op sociale media was het onderwerp trending. Maar waarom heeft Prorail nagelaten om voor de start van de campagne af te checken wat twee andere sleuteldoelgroepen – machinisten en betrokkenen bij treinincidenten – ervan vonden. Hiermee maakte het bedrijf een grote fout. Maar dat was nog niet alles: toen het bedrijf hiermee in het oog van een mediastorm kwam, toonde het geen enkele bereidheid om de hand in eigen boezem te steken. “Met Nijntje maak je geen indruk op de doelgroep, zo luidde het zwakke verweer desgevraagd. Met zo weinig inlevingsvermogen en gebrek aan empathie maakte Prorail de zaken nodeloos erger.

Doe wat in ieder basishandboek crisiscommunicatie staat

Nu kan iedereen fouten maken. Zelfs Prorail. Maar doe dan niet alsof je beter bent dan god. Doe wel wat in ieder basishandboek over crisiscommunicatie staat in hoofdstuk 1, eerste alinea, eerste zin: als je fout zit, erken dan je fout. Bied deemoedig je excuses aan aan de benadeelde partijen en neem onmiddellijk actie. Niet door heel macho de campagne met een drogreden te stoppen, maar om gewoon ruiterlijk te erkennen dat je de situatie verkeerd hebt ingeschat en dat je daarom met de campagne stopt. Vergeet er niet onverbloemd bij te zeggen dat je daarom de kritiek van met name die ‘vergeten’ stakeholders volledig begrijpt. Zeg tot slot dat je er in de toekomst alles aan zult doen om dit niet meer te laten gebeuren.

Doordat Prorail in zijn communicatie het woord ‘sorry’ niet over de lippen kon krijgen, kwam deze gescheurde kleren campagne als een boemerang keihard in het eigen gezicht terug. Met een beetje meer kritische introspectie vanuit de enige organisatie en wat meer empathie richting de twee ‘vergeten’ doelgroepen was deze communicatie-uitglijder echt niet nodig geweest.

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (http://nlmediatra-ntola.savviihq.com ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland (https://cultuurverschillenbelgienederland.nl )

Hoe houd je de regie over je verhaal tijdens media-interviews?

Hoe houd je de regie over je verhaal tijdens media-interviews?

door | mrt 29, 2019 | Mediatraining Algemeen

Hoe maak je van een mus (sic) een olifant. Arie den Hertog van Duke Faunabeheer kan u daar ongetwijfeld alles over vertellen. Toen hij een mus doodschoot in het Frisain Expo Center kwam hij in het oog van een ongeziene mediastorm terecht. Zelfs CNN en The New York Times besteedde er aandacht aan. Tijdens mediatraining krijgen we vaak de vraag of en hoe je dit soort zaken kunt voorkomen?

Arie den Hertog werkt voor Duke Faunabeheer. Een bedrijf dat geregeld wordt ingehuurd om een einde te maken aan overlast of gevaar veroorzaakt door dieren.
Denk aan de bestrijding van ganzen bij Schiphol. Arie krijgt op 14 november 2005 een telefoontje. Hij moet direct naar Leeuwarden, want in het Frisian Expo Centre vliegt een mus rond. En laat dat nu net de plek zijn waar enkele dagen later 4,3 miljoen dominostenen moeten omvallen: een wereldrecordpoging waaromheen een grote televisieshow is opgezet. Het vogeltje heeft al 23.000 stenen omgefladderd en voor de organisatie is de maat vol. Arie doet waarvoor hij is ingehuurd, met een luchtbuks schiet hij de mus met één welgemikt schot dood. Niemand weet dan nog dat het afschieten van het vogeltje al snel een storm aan negativiteit in de media zal losmaken.

Kun je een Mediastorm met een mediatraining voorkomen?

RTL4  zendt vanaf donderdag 28 maart het programma ‘Iedereen had het erover’ uit.
Presentator Art Rooijakkers spreekt daarin met mensen die ooit in het middelpunt van een mediastorm stonden. Zoals Arie den Hertog. Zodra bekend werd dat hij ‘de dominomus’ had doodgeschoten, kreeg hij een stortvloed aan doodsbedreigingen over zich heen. Het verhaal van het vogeltje ging de hele wereld over. Zelfs CNN en The New York Times besteedden er destijds aandacht aan.
Tijdens mediatrainingen krijg ik weleens de vraag hoe je als persoon of bedrijf dit soort publiciteit kunt voorkomen. Het antwoord is simpel: je kunt het niet voorkomen. Zonder dat je er zelf greep op hebt, wordt er een tamelijk ongenuanceerd beeld geschetst van de situatie. In dit geval van een treurig musje dat alleen omwille van een groots opgezette tv-show is vermoord door een brute man met een enorm geweer. Zo’n scenario houd je niet tegen.

Hoe blijf je baas over je eigen verhaal?

Waar je wél invloed op hebt, is je eigen optreden in de media: welk verhaal ga je vertellen om dat onjuiste, ongenuanceerde beeld te kantelen? En hoe ga je dan om met lastige vragen van journalisten? Tijdens onze mediatrainingen oefenen we uitgebreid de technieken om baas te blijven over je eigen verhaal. Zeker in crisissituaties is dat een must. Want wie in zwaar weer overeind wil blijven, zal de regie moeten voeren over het gesprek. Dus wie wil je zijn als de mediastorm opsteekt, het aapje of de orgeldraaier?

Over de auteur

Peter van den Assem is sinds 2017 managing partner bij MediaTrainingBenelux. (www.mediatrainingbenelux.com )Hij geeft mediatraining, debattraining en presentatietechniek aan het bedrijfsleven en de politieke wereld.  Voorheen werkte hij als journalist voor ondermeer De Wereldomroep, Radio Rijnmond en als journalist voor de geschreven media, waaronder BN/DeStem. Ook werkte hij als tv-presentator/anchorman voor diverse tv-programma’s.